پلوتارخ ( مترجم : كسروى )

372

ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )

پس از اين كارزار پومپيوس هوس آن را داشت كه با دسته‌هاى خود به سوى هوركانيا و درياى كاسپى پيش رود . ولى پس از سه روز راه‌پيمايى از دست مارهاى زهردار ناگزير گرديده بازگشت و در ارمنستان كوچك نشيمن گرفت . در اينجا فرستادگى از پادشاهان مادو ايلوماى « 1 » نزد او رسيدند و او پاسخهاى مهرآميز به ايشان گفت : نيز چون پادشاه پارتيا ( اشكانى ) بر گوردوينى « 2 » تاخته و گزندها بر زيردستان تيكران رسانيده بود پومپيوس افرانيوس را با سپاهى بر سر او فرستاد و او پادشاه اشكانى را شكست داده تا خاك آربيلا ( اربل ) از دنبال او رفت . از « برگزيدگان » مثرادات كه به پيش پومپيوس آوردند هيچ‌يك را براى خود نگاه نداشته هر يكى را نزد خويشاوندان خود فرستاد و بيشتر آنان دختران يا زنان پادشاهان يا سركردگان بودند . ليكن استراتونيكه كه نزد مثرادات گرامىتر از ديگران بود و مثرادات نگهدارى بهترين و پرمال‌ترين دزهاى خود را به او سپرده بود گويا او دختر پيرمرد موسيقىدانى بوده پدر او زندگانى چندان خوشى نداشت ، به شبى چنين رخ داد كه او آوازى در يكى از ميهمانيها نزد مثرادات خواند و مثرادات چنان شيفته وى گرديد كه از همان جا او را برداشته با خود برد و پيرمرد را بىآنكه نوازشى نمايد يا وعده‌اى بدهد باز پس فرستاد . ولى پيرمرد چون بامداد از رختخواب برخاست چشمش بر ميزهاى خانه افتاد كه ظرفهاى سيمين و زرين بر روى آنها چيده شده دسته‌دسته نوكران و خواجه‌سرايان و غلام بچگان را ديد كه در خانه مىباشند و همين‌كه او برخاست جامهاى گرانبها براى او آوردند . نيز اسبى را با زين و برگ پربها در جلو خانه خود ديد و احترامى كه به وى نموده مىشد احترامى بود كه جز به نزديكان شاه نمىكردند . بيچاره پيرمرد مىپنداشت . كه او را دست انداخته و چنين خواسته‌اند كه بازى خنده‌آميزى تهيه نمايند و اين بود كه خواست خود را از دست نوكران رها گرداند . ولى نوكران او را گرفته و بياگاهانيدند كه پادشاه خانه و دارايى مرد توانگرى را كه به تازگى مرده بوده به او بخشيده است و آنكه مىبيند هنوز اندكى از بسيار مىباشد و به هر

--> ( 1 ) . Elymaean همان كلمه‌اى است كه « عيلام » مىخوانيم ولى در اينجا مقصود كوه‌نشينان غرب ايران مىباشد كه امروز ما آنان را الرياكرد مىخوانيم . در اين باره شرح درازى مىبايد كه در اينجا مجال آن نيست . ( 2 ) . Gordyene يكى از كوره‌هاى ارمنستان بوده و شايد از كلمه « كرد » آمده باشد .